สิงหาคม
ตลาดกับองค์พระปฐมเจดีย์
วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร
เรียนรู้วิถีชีวิตผู้คนผ่านการเติบโตของตลาดรอบองค์พระปฐมเจดีย์
เรื่องของตลาด
ตลาดโบราณนครปฐม ตลาดบน ตลาดล่าง ตลาดโต้รุ่ง ถนนคนเดิน
ตลาดโบราณ
อาคารตลาดถูกสร้างอย่างเป็นทางการในสมัยขุนไมตรีประชารักษ์ ข้าหลวงประจำจังหวัด (ผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐม คนที่ 18 ดำรงตำแหน่ง 1 มกราคม 2491 – 20 มีนาคม 2494) ขุนเกษตรพิหารแดง เป็นผู้ดูการทรัพย์สินฯ นายใช้ ยี่ห้อฮะเส็ง เป็นผู้รับเหมาก่อสร้าง นายอำพล จันทร์ละออ เป็นผู้ควบคุมงาน สร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ.2494 สถานที่ที่เป็นตลาดปัจจุบันเคยเป็นที่ตั้งของโรงภาพยนตร์มาก่อนซึ่งสร้างไว้แล้วประมาณ 70% ต่อมาถูกทิ้งร้างไป และทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ทำเป็นตลาดล่าง
รอบตลาด ด้านในขององค์พระปฐมเจดีย์ เคยมีโรงภาพยนตร์ 2 โรง สนามเด็กเล่น และโรงฝิ่น เมื่อมีกำแพงรอบองค์พระปฐมเจดีย์แล้ว มีร้านค้าโต้รุ่งไปขายอาหารด้านในแต่มีจำนวนไม่มาก อีกด้านของตลาดเคยมีโรงพยาบาลเก่า (ปัจจุบันเป็นศูนย์เด็กเล็ก) และมีสะพานเกวียน(ผู้สัญจรที่อาศัยเกวียนวัวลากม้ามักปล่อยให้วัวพักอยู่บริเวณนี้) มีสะพานแดง สะพานขาวข้ามคลองเจดีย์บูชาเพื่อให้สะดวกเดินทางสองฝั่งถนน มีพญากงท่าชี้นิ้ว (เข้าใจว่าชี้มาทางองค์พระปฐมเจดีย์) คาดว่าสร้างประมาณปี พ.ศ.2528-2530 โดยสร้างพร้อมเขื่อนกั้นน้ำ
สำหรับชื่อตลาดเข้าใจว่าเดิมมีชื่อเดียวกันคือตลาดทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เพื่อให้ผู้มาซื้อจำได้ จึงเรียกเป็นชื่อ “ตลาดบน” และ “ตลาดล่าง” โดยฝั่งขวาเรียกว่า “ตลาดบน” ฝั่งซ้ายเรียกว่า “ตลาดล่าง” (ยืนจากคลองเจดีย์บูชาหันหน้าเข้าหาพระร่วงโรจนฤทธิ์) ซึ่งหลักการในการเรียกชื่อตลาดว่า “ตลาดบน” และ “ตลาดล่าง” นี้ มีผู้รู้กล่าวว่าเรียกจากหลักการไหลของน้ำที่ไหลจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ กล่าวคือ คลองเจดีย์บูชามีลักษณะเป็นคู่ขนานกับตลาด จึงดูจากการไหลของน้ำในคลองเจดีย์บูชา ตลาดที่อยู่ต้นน้ำจึงเรียกว่า “ตลาดบน” ส่วนตลาดที่อยู่ปลายน้ำเรียกว่า “ตลาดล่าง”
ปัจจุบันสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ได้ดำเนินการปรับปรุงตลาดบนและตลาดล่างใหม่ เนื่องจากสภาพเดิมค่อนข้างทรุดโทรมตามกาลเวลา โดยแนวทางการปรับปรุงจะเน้นในรูปแบบของตลาดสะอาด สวยงาม เพื่อให้เยาวชน นักเรียน นักศึกษา เข้าตลาดมากขึ้นเพื่อให้กลุ่มดังกล่าวได้สัมผัสกับวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทยที่มีความผูกพันกับตลาดมาเป็นเวลานาน ซึ่งจะเป็นการสร้างค่านิยมแบบไทย
เป็นตลาดที่มีสินค้าหลายหลายครบวงจร สินค้าอุปโภค สินค้าบริโภค อาหารสด อาหารแห้ง ผลิตภัณฑ์แปรรูปต่างๆ จำหน่ายทั้งปลีกและส่ง ราคาย่อมเยาต่อรองได้ ที่สำคัญเป็นแหล่งรวมสินค้าเกษตรกรโดยตรงจากผู้ผลิต ทั้งพืช ผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ (โดยเฉพาะ หมู ซึ่งเป็นตลาดส่งที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ) รวมถึงผลิตภัณฑ์หัตถกรรมต่างๆ จากชาวบ้าน
ตลาด กับ องค์พระปฐมเจดีย์
ตลาดบน ตลาดล่าง ตลาดโต้รุ่ง
“ถนนคนเดินทวารวดีศรีนครปฐม” ถนนคนเดินนครปฐม ถนนคนเดินทวารวดีศรีนครปฐม ชุมชนหน้าวัดพระงาม ตั้งอยู่ทางทิศเหนือขององค์พระปฐมเจดีย์ บนถนนหน้าวัดพระงาม และคลองเจดีย์บูชา ถนนเส้นนี้ปกติจะเป็นถนนที่ใช้สัญจรไปมาในช่วงเวลากลางวัน แต่หากเป็นช่วงวันเสาร์ วันอาทิตย์ ถนนเส้นนี้จะถูกปิดเพื่อให้พ่อค้าแม่ค้านำสินค้ามาจำหน่ายมากมาย ไม่ว่าจะเป็นของกิน ของใช้ ของมือสอง พระเครื่อง ของตกแต่งบ้าน รองเท้า กระเป๋า ต้นไม้ ของเล่น มากมาย ถนนคนเดิมนครปฐมจะเริ่มในช่วงเวลา 17.00 น. - 22.00 น. คนจะเยอะมาก บริเวณหน้าทางเข้าจะมีเฉพาะที่จอดรถจักรยานยนต์ ส่วนรถยนต์ให้ไปจอดฝั่งตรงข้ามกับคลองเจดีย์บูชา ร้านค้าจะตั้งเป็นแถว 3 ล็อค ยาวประมาณ 600 เมตร จึงทำให้ถนนคนเดินนครปฐมคึกคักมาก เพราะไฟที่ประดับในถนนคนเดินนครปฐมเป็นสิ่งล่อตาล่อใจดึงดูดให้คนเข้ามาเดินเที่ยว เข้ามาจับจ่ายใช้สอยในถนนคนเดินนครปฐมแห่งนี้
เรื่องของตลาด
ตลาดโบราณนครปฐม ตลาดบน ตลาดล่าง ตลาดโต้รุ่ง ถนนคนเดิน
ตลาดโบราณ
อาคารตลาดถูกสร้างอย่างเป็นทางการในสมัยขุนไมตรีประชารักษ์ ข้าหลวงประจำจังหวัด (ผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐม คนที่ 18 ดำรงตำแหน่ง 1 มกราคม 2491 – 20 มีนาคม 2494) ขุนเกษตรพิหารแดง เป็นผู้ดูการทรัพย์สินฯ นายใช้ ยี่ห้อฮะเส็ง เป็นผู้รับเหมาก่อสร้าง นายอำพล จันทร์ละออ เป็นผู้ควบคุมงาน สร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ.2494 สถานที่ที่เป็นตลาดปัจจุบันเคยเป็นที่ตั้งของโรงภาพยนตร์มาก่อนซึ่งสร้างไว้แล้วประมาณ 70% ต่อมาถูกทิ้งร้างไป และทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ทำเป็นตลาดล่าง
รอบตลาด ด้านในขององค์พระปฐมเจดีย์ เคยมีโรงภาพยนตร์ 2 โรง สนามเด็กเล่น และโรงฝิ่น เมื่อมีกำแพงรอบองค์พระปฐมเจดีย์แล้ว มีร้านค้าโต้รุ่งไปขายอาหารด้านในแต่มีจำนวนไม่มาก อีกด้านของตลาดเคยมีโรงพยาบาลเก่า (ปัจจุบันเป็นศูนย์เด็กเล็ก) และมีสะพานเกวียน(ผู้สัญจรที่อาศัยเกวียนวัวลากม้ามักปล่อยให้วัวพักอยู่บริเวณนี้) มีสะพานแดง สะพานขาวข้ามคลองเจดีย์บูชาเพื่อให้สะดวกเดินทางสองฝั่งถนน มีพญากงท่าชี้นิ้ว (เข้าใจว่าชี้มาทางองค์พระปฐมเจดีย์) คาดว่าสร้างประมาณปี พ.ศ.2528-2530 โดยสร้างพร้อมเขื่อนกั้นน้ำ
สำหรับชื่อตลาดเข้าใจว่าเดิมมีชื่อเดียวกันคือตลาดทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เพื่อให้ผู้มาซื้อจำได้ จึงเรียกเป็นชื่อ “ตลาดบน” และ “ตลาดล่าง” โดยฝั่งขวาเรียกว่า “ตลาดบน” ฝั่งซ้ายเรียกว่า “ตลาดล่าง” (ยืนจากคลองเจดีย์บูชาหันหน้าเข้าหาพระร่วงโรจนฤทธิ์) ซึ่งหลักการในการเรียกชื่อตลาดว่า “ตลาดบน” และ “ตลาดล่าง” นี้ มีผู้รู้กล่าวว่าเรียกจากหลักการไหลของน้ำที่ไหลจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ กล่าวคือ คลองเจดีย์บูชามีลักษณะเป็นคู่ขนานกับตลาด จึงดูจากการไหลของน้ำในคลองเจดีย์บูชา ตลาดที่อยู่ต้นน้ำจึงเรียกว่า “ตลาดบน” ส่วนตลาดที่อยู่ปลายน้ำเรียกว่า “ตลาดล่าง”
ปัจจุบันสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ได้ดำเนินการปรับปรุงตลาดบนและตลาดล่างใหม่ เนื่องจากสภาพเดิมค่อนข้างทรุดโทรมตามกาลเวลา โดยแนวทางการปรับปรุงจะเน้นในรูปแบบของตลาดสะอาด สวยงาม เพื่อให้เยาวชน นักเรียน นักศึกษา เข้าตลาดมากขึ้นเพื่อให้กลุ่มดังกล่าวได้สัมผัสกับวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทยที่มีความผูกพันกับตลาดมาเป็นเวลานาน ซึ่งจะเป็นการสร้างค่านิยมแบบไทย
เป็นตลาดที่มีสินค้าหลายหลายครบวงจร สินค้าอุปโภค สินค้าบริโภค อาหารสด อาหารแห้ง ผลิตภัณฑ์แปรรูปต่างๆ จำหน่ายทั้งปลีกและส่ง ราคาย่อมเยาต่อรองได้ ที่สำคัญเป็นแหล่งรวมสินค้าเกษตรกรโดยตรงจากผู้ผลิต ทั้งพืช ผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ (โดยเฉพาะ หมู ซึ่งเป็นตลาดส่งที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ) รวมถึงผลิตภัณฑ์หัตถกรรมต่างๆ จากชาวบ้าน
ตลาด กับ องค์พระปฐมเจดีย์
ตลาดบน ตลาดล่าง ตลาดโต้รุ่ง
“ถนนคนเดินทวารวดีศรีนครปฐม” ถนนคนเดินนครปฐม ถนนคนเดินทวารวดีศรีนครปฐม ชุมชนหน้าวัดพระงาม ตั้งอยู่ทางทิศเหนือขององค์พระปฐมเจดีย์ บนถนนหน้าวัดพระงาม และคลองเจดีย์บูชา ถนนเส้นนี้ปกติจะเป็นถนนที่ใช้สัญจรไปมาในช่วงเวลากลางวัน แต่หากเป็นช่วงวันเสาร์ วันอาทิตย์ ถนนเส้นนี้จะถูกปิดเพื่อให้พ่อค้าแม่ค้านำสินค้ามาจำหน่ายมากมาย ไม่ว่าจะเป็นของกิน ของใช้ ของมือสอง พระเครื่อง ของตกแต่งบ้าน รองเท้า กระเป๋า ต้นไม้ ของเล่น มากมาย ถนนคนเดิมนครปฐมจะเริ่มในช่วงเวลา 17.00 น. - 22.00 น. คนจะเยอะมาก บริเวณหน้าทางเข้าจะมีเฉพาะที่จอดรถจักรยานยนต์ ส่วนรถยนต์ให้ไปจอดฝั่งตรงข้ามกับคลองเจดีย์บูชา ร้านค้าจะตั้งเป็นแถว 3 ล็อค ยาวประมาณ 600 เมตร จึงทำให้ถนนคนเดินนครปฐมคึกคักมาก เพราะไฟที่ประดับในถนนคนเดินนครปฐมเป็นสิ่งล่อตาล่อใจดึงดูดให้คนเข้ามาเดินเที่ยว เข้ามาจับจ่ายใช้สอยในถนนคนเดินนครปฐมแห่งนี้