พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณในช่วงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19

พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 งานวิจัยนี้ศึกษาการพัฒนาวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณ ตั้งแต่ยุคแรกเริ่มจนถึงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 โดยวิเคราะห์จากข้อมูลโบราณคดี 3 แห่ง ได้แก่ ทวารวดี, แหล่งท้องถิ่น และแหล่งในเขตศาสนสถาน ผลการศึกษาพบว่าการพัฒนาแบ่งได้เป็น 4 ระยะสำคัญ คือ ระยะที่ 1 (พุทธศตวรรษที่ 8–11) เป็นช่วงก่อนการสร้างเมือง มีชุมชนขนาดเล็กตั้งอยู่ตามแหล่งน้ำและพื้นที่ราบ เป็นรากฐานสู่การเกิดเมืองในเวลาต่อมา ระยะที่ 2 (พุทธศตวรรษที่ 12–13) ช่วงเริ่มต้นของวัฒนธรรมอินเดีย มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองและชุมชนขนาดใหญ่ เกิดศิลปกรรมในศาสนสถานจำนวนมาก สะท้อนความรุ่งเรืองของนครปฐมโบราณ ระยะที่ 3 (พุทธศตวรรษที่ 14–16) วัฒนธรรมทวารวดีเจริญสูงสุด มีการสร้างศาสนสถานขนาดใหญ่และศิลปกรรมงดงามมากมาย ก่อนจะเริ่มเสื่อมลงเมื่อสิ้นสุดช่วงนี้ ระยะที่ 4 (พุทธศตวรรษที่ 17–18) ช่วงปลายวัฒนธรรมทวารวดี มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและศิลปกรรม ผสมผสานอิทธิพลจากภายนอก นครปฐมลดบทบาทลงและถูกทิ้งร้างในเวลาต่อมา โดยสรุป งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าพัฒนาการทางวัฒนธรรมของนครปฐมโบราณเกิดจากการผสมผสานของท้องถิ่นกับอิทธิพลอินเดีย ค่อย ๆ พัฒนาเป็นศูนย์กลางสำคัญของวัฒนธรรมทวารวดี ก่อนจะเสื่อมลงและถ่ายทอดอิทธิพลต่อภูมิภาคอื่นในประเทศไทยต่อไป