แหล่งรวมไฟล์ เอกสาร และสื่อประกอบการเรียนรู้จากคณาจารย์และผู้เชี่ยวชาญ
จัดทำโดย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. ช่อง: NPT1 Channel
จังหวัดนครปฐมมาจากไหน พระปฐมเจดีย์มีที่มาอย่างไร จังหวัดนครปฐม ตั้งอยู่ในพื้นที่ลุ่มภาคกลางบริเวณสามเหลี่ยมแม่น้ำเจ้าพระยา, แม่น้ำท่าจีน และแม่น้ำแม่กลอง อดีตเคยเป็นเมืองการค้าทางทะเลที่เคยรุ่งเรือง ร่วงโรย ตามปกติวิสัย แต่ไม่ว่าจะเป็นยุคสมัยใด พระปฐมเจดีย์ ไม่เคยเสื่อมศรัทธาจากใจผู้คน พ.ศ. 1100 เมืองนครปฐมโบราณเป็นเมืองขนาดใหญ่ระดับรัฐนับถือพุทธศาสนา เมืองนครปฐมโบราณมีลำน้ำบางแก้วผ่ากลาง เส้นผ่านศูนย์กลางของเมืองราว 3 กิโลเมตร ถือว่ามีขนาดใหญ่กว่าเมืองอื่นๆ ในสุวรรณภูมิ แสดงให้เห็นความสำคัญที่มีเหนือบ้านเมืองอื่น และเหมาะสมกับศูนย์กลางวัฒนธรรมทวารวดี-ศรีวิชัยมากที่สุดในสุวรณภูมิ ส่วน “พระปฐมเจดีย์” ที่เราเห็นอยู่ปัจจุบัน สร้างขึ้นในยุคนี้เป็นเจดีย์ทรงกลมฐานสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่อยู่นอกเมืองด้านทิศตะวันตก มีชื่อเรียกว่า มหาธาตุหลวงบ้าง, พระธมบ้าง พ.ศ. 1500 สภาพภูมิประเทศเปลี่ยนแปลงเป็นที่ดอนมากขึ้น ฝั่งทะเลห่างไกลออกไป แม่น้ำท่าจีนแคบลง เมืองนครปฐมโบราณที่ค้าขายกับนานาชาติทางทะลกลายเป็นเมืองห่างไกลท่างทะเล มีบ้านเมืองอื่นเติบโตขึ้น เช่น ละโว้ (ลพบุรี), อโยธยาศรีรามเทพ (อยุธยา), สุพรรณภูมิ (สุพรรณบุรี), ราชบุรี, เพชรบุรี ฯลฯ ศูนย์กลางการคมนาคมค้าขายย้ายไปอยู่ทางฟากตะวันออกของลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา เช่น เมืองละโว้ เพราะมีแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีขนาดใหญ่สำเภาเข้าออกสะดวก อำนาจทางการเมืองก็กว้างขวาง เพราะเป็นเครือญาติกับอาณาจักรกัมพูชาที่ทะเลสาบเมืองเสียมเรียบ กับบ้านเมืองสองฝั่งแม่น้ำโขง (อีสานและลาว) แล้วยังขยายเครือข่ายขึ้นไปถึงลุ่มน้ำปิง ลุ่มน้ำสาละวิน ฯลฯ เป็นเหตุให้เมืองนครปฐมโบราณลดความสำคัญและรกร้างไป แต่สถูปใหญ่มหาธาตุหลวง หรือพระธม ยังศักดิ์สิทธิ์สืบเนื่อง ผู้คนบ้านเมืองยุคหลังๆ เดินทางไปนมัสการไม่ขาด
“ทวารวดี” เป็นชื่อที่นักวิชาการใช้ก าหนดเรียกยุคสมัยแรกเริ่ม ทาง ประวัติศาสตร์ของประเทศไทย มีอายุอยู่ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 – 16 หรือราว 1,450 – 1,050 ปีมาแล้ว ทั้งยังมีความเชื่อว่ามีบ้านเมืองชื่อเดียวกันนั้นเจริญรุ่งเรือง อยู่โดยมีศูนย์กลางทางวัฒนธรรมอยู่ในแถบลุ่มแม่น ้าท่าจีน-แม่กลอง แต่วัฒนธรรม แบบทวารวดีก็ได้แพร่กระจายไปอย่างกว้างขวาง อันสะท้อนให้เห็นอย่างเด่นชัด ผ่านงานศิลปกรรมที่สัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกับพุทธศาสนาเถรวาทเป็นหลัก อาจกล่าวได้ว่า ในบรรดาบ้านเมืองโบราณสมัยทวารวดีทั้งหมดนั้น “เมืองนครปฐมโบราณ” หรือ “เมืองนครไชยศรี” ดูจะมีความส าคัญที่สุด ด้วยเป็น เมืองที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและยังมีโบราณสถานโบราณวัตถุหลงเหลืออยู่เป็น จ านวนมาก นักวิชาการจึงเชื่อกันว่านครปฐมเคยเป็นเมืองหลวงหรือศูนย์กลางของ บ้านเมืองทวารวดี อย่างไรก็ตาม การศึกษาอดีตของเมืองนครปฐมที่ผ่านมามักมุ่งเน้นไปที่การ ค้นคว้าด้านประวัติศาสตร์และประวัติศาสตร์ศิลปะ แต่การขุดค้นทางโบราณคดีกลับ มีการท างานน้อยมาก เหตุนี้ผู้เขียนจึงได้จัดท าโครงการศึกษาขุดค้นทางโบราณคดี ขึ้นในช่วง พ.ศ. 2552 – 2553 เพื่อจัดท าวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกเรื่อง “พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณในช่วงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19” ซึ่งผู้เขียนได้ตัดทอนเนื้อหาจากวิทยานิพนธ์มาน าเสนอใหม่เป็นหนังสือเล่มน ผู้แต่ง: ดร.สฤษดพิ์งศ์ขนุ ทรง (ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร)
พระปฐมเจดีย์ หรือเดิมเรียกว่า พระธมเจดีย์ มีฐานะเป็นมหาธาตุหลวง ทั้งนี้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชวินิจฉัยว่า พระธมเจดีย์องค์นี้อาจเป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นเมื่อคราวที่พระสมณทูตในพระเจ้าอโศกมหาราชเดินทางมาเผยแผ่ศาสนายังสุวรรณภูมิก็เป็นได้ เพราะพระเจดีย์เดิมมีลักษณะทรงโอคว่ำหรือทรงมะนาวผ่าซีกแบบเดียวกับพระสถูปสาญจี แต่ปรากฏว่ามียอดเป็นแบบปรางค์ ซึ่งพระองค์ฯ มีพระราชวินิจฉัยว่า อาจมีเจ้านายพระองค์ใดมาบูรณะไว้ก็เป็นได้ ซึ่งตรงกับความในศิลาจารึกหลักที่ 2 (ศิลาจารึกวัดศรีชุม) ของพระมหาเถรศรีศรัทธา อันได้กล่าวไว้ว่า พระมหาเถรศรีศรัทธาฯ ท่านทรงได้แวะมาบูรณะพระธมเจดีย์องค์นี้ ก่อนที่ท่านจะเดินทางกลับ เมืองราด เมื่อคราวที่ท่านเสด็จกลับจากศึกษาศาสนาพุทธในประเทศศรีลังกา ทั้งนี้พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานนามใหม่ว่าพระปฐมเจดีย์
คลิปนี้ชวนไปกิน เที่ยว ช้อป ทำบุญ ในงานนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ ประจำปี 2568 กันค่ะ งานองค์พระปฐมเจดีย์ เริ่มจัดมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 สืบทอดต่อกันมา ภายในงานจะมีการแสดง กิจกรรมต่าง ๆ พร้อมด้วยร้านค้า ร้านอาหารเจ้าดังมากมาย งานจัดวันที่ 2-10 พฤศจิกายน 2568 เวลาประมาณ 11.00 - 22.00 น.ช่วงเย็นร้านค้าขึ้นเต็มกว่า บางร้านขาย 24 ชม. เริ่มตั้งแผงและเปิดขายตั้งแต่ 17 ตุลาคม ถึง 12 พฤศจิกายน 2568 วันที่ถ่ายคลิป วันอาทิตย์ที่ 26 ตุลาคม 2568 เวลา 15.37 น. ● การเดินทางด้วยรถสาธารณะ รถเมล์นั่งสายที่มาสายใต้ใหม่ เช่น 28 539 124 515 บริการสอบถามเส้นทางรถเมล์ 1348 เเล้วขึ้นรถตู้ มินิบัส NK 997 นครปฐม ที่ท่ารถทางด้านซ้ายของสถานีลงที่ตลาดนครปฐม *ช่วงวันงานในตัวเมืองการจราจรอาจติดมาก แนะนำมาทางรถไฟจะสะดวกกว่าค่ะ สามารถขึ้นได้ที่สถานนีรถไฟบางซื่อ-ตลิ่งชัน (สถานีกลางบางซื่อ) หรือสถานีธนบุรี (ตลาดศาลาน้ำร้อน ศิริราช) สอบถามตารางรถไฟเพิ่มเติมที่เบอร์โทร 1690 คลิปแนะนำ นั่งรถไฟ เที่ยวงานองค์พระปฐมเจดีย์ ค่ารถ 40 บาท สถานีกรุงธน - นครปฐม Bangkok Thailand Walking Tour • นั่งรถไฟ เที่ยวงานองค์พระปฐมเจดีย์ ค่ารถ 4... ต้องการดูเส้นทางไปที่ https://maps.app.goo.gl/B9EV43EmkAg2q... 🌷🌻 เป็นกำลังใจกันได้อีกช่องทางที่ Facebookแฟนเพจ กิน สตรีทฟู้ด Richie on the way #งานนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ #งานองค์พระปฐมเจดีย์ #องค์พระปฐมเจดีย์ #สร้างรายได้ #thailand #streetfood
องค์พระปฐมเจดีย์ - จุดเช็คอินนครปฐม ที่ตั้ง : ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 07.00 - 21.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 034-242143 GPS : https://goo.gl/maps/z5au4YTyAptur29K8 พระราชวังสนามจันทร์ ที่ตั้ง : ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 09.00 - 16.00 น. หยุดวันนักขัตฤกษ์และวันที่ 25 พฤศจิกายนของทุกปี ค่าบริการ : คนไทยผู้ใหญ่ 30 บาทและเด็ก 10 บาท ชาวต่างประเทศ 50 บาท โทรศัพท์ : 034-900190 GPS : https://goo.gl/maps/RvbvYSmnTYiggioX7 ชุมชมวัดพระงาม ที่ตั้ง : 28/1 ถนนริมคลองวัดพระงาม อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 16.00-22.00น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทร : 083 899 6564 GPS : https://g.page/nakhonpathomwalkingstr... เจษฎาเทคนิค มิวเซียม ที่ตั้ง : 100 หมู่ 2 ตำบลงิ้วราย อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : วันอังคาร-อาทิตย์ เวลา 09.00 - 17.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 034-339468 GPS : https://goo.gl/maps/hU8NL7kkGieAsRGH9 เมืองมายา ณ หอภาพยนตร์ ที่ตั้ง : 94 หมู่ 3 ถนนพุทธมณฑล สาย 5 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : วันอังคาร-อาทิตย์ เวลา 10.00 - 17.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ถ้าอยากดูหนังคนละ 10 บาทเท่านั้น โทรศัพท์ : 02-4822013-14 , 08-4821087-88 GPS : https://goo.gl/maps/mqVRAKz1rWRUcDoZ9 ตลาดน้ำดอนหวาย ที่ตั้ง : หลังวัดดอนหวาย ริมแม่น้ำท่าจีน ตำบลบางกระทึก อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 06.00 - 18.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย GPS : https://goo.gl/maps/2Zs9eJVAVeEntUq39 ตลาดน้ำวัดลำพญา ที่ตั้ง : วัดลำพญา ตำบลลำพญา อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : วันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 08.00 - 17.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 034-967084 PS : https://goo.gl/maps/yis759kzvjYLhTxs5 ตลาดน้ำทุ่งบัวแดง ที่ตั้ง : ตำบลบางเลน อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 08.00 - 18.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 081-259-7667 GPS : https://goo.gl/maps/ySNb12j6yLgssBHQ7 แอร์ออคิด & แล็ป ที่ตั้ง : 23/1 หมู่ 3 ตำบลนราภิรมย์ อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 08.00 - 17.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 034-963-003 GPS : https://g.page/airorchids?share วัดไร่ขิง ที่ตั้ง : วัดไร่ขิง ตำบลไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 08.00-16.00 น. ค่าบริการ : ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทรศัพท์ : 034-323616 GPS : https://goo.gl/maps/NesN1mGAZZCEXxLr7 สามพราน ริเวอร์ไซด์ ที่ตั้ง : สวนสามพราน ตำบลยายชา อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : เปิดบริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ค่าบริการ : ผู้ใหญ่ 50 บาท เด็ก 20 บาท โทรศัพท์ : 034-322-544 , 034-322-588-93 GPS : https://goo.gl/maps/fFghQMiTS267VYWT7 สวนนกยูง กวางดาว & แกะสามพราน ที่ตั้ง : สวนนกยูง กวางดาว&แกะสามพราน ตำบลอ้อมใหญ่ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน 08.00-17.30 น. ค่าเข้า : ผู้ใหญ่ 80 บาท เด็ก 40 บาท โทรศัพท์ : 089-1445859 และ 081-1999666 GPS : https://goo.gl/maps/kDAoG2WCoXMXzuK9A ถนนชมพูพันธุ์ทิพย์ @เกษตรกำแพงแสน ที่ตั้ง : ถนนชมพูพันธุ์ทิพย์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม (เข้าทางประตูโรงเรียนสาธิตนะคะ) เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน ค่าเข้า : ไม่เสียค่าใช้จ่าย GPS : https://goo.gl/maps/D1Atkp8nXpe5V7Lf6 อุทยานแมลงเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ตั้ง : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน เวลาเปิด-ปิด : วันจันทร์-ศุกร์ ตั้งแต่เวลา 08:30น. – 16:30น. และวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 09.00น.-16.00น. ค่าบริการ : 40 บาท โทรศัพท์ : 0-2942-8010-9 ต่อ 3325 หรือโทร (034) 281-066 GPS : https://goo.gl/maps/9NyTwoFX2wT41g2VA Little Tree Gardenนครปฐม เวลาเปิด-ปิด : วันอังคาร-วันอาทิตย์ เวลา 09.00 - 18.00 น. (ปิดวันจันทร์) โทรศัพท์ : 081-8244119 GPS : https://goo.gl/maps/tkgUFgjgAzz9xcTL6 Chata Thammachart เวลาเปิด-ปิด : วันอังคาร – วันอาทิตย์ เวลา 09.00-18.00 น. (ปิดวันจันทร์) โทรศัพท์ : 061 326 3624 GPS : https://goo.gl/maps/eQDWv1mqY5ofYN1x7 Secret 3 zones cafe & bistro เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 09.00 - 18.00 น. โทรศัพท์ : 096-9706614 GPS : https://g.page/Secret3zones?share In Garden Hut Café เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 08.30 - 18.00 น. โทรศัพท์ : 063-5242941 GPS : https://goo.gl/maps/Q8dw8J5yTMjM6VDo9 PEE NEUNG Coffee House Salaya เวลาเปิด-ปิด : ทุกวัน เวลา 10.00-22.00 น. โทรศัพท์ : 094-6821333 GPS : https://goo.gl/maps/futfdh49iFKu7tWx9 ร้านนั่งห้อยขา@นครชัยศรี เวลาเปิด-ปิด : วันพฤหัสบดี-วันอังคาร เวลา 09.00-16.00 น. (ปิดวันพุธ) โทรศัพท์ : 086-3563565 GPS : https://goo.gl/maps/WLrt6MNdqWfeN35t6 ติดตาม " ชิลไปไหน " ผ่านช่องทางต่างๆ ได้ที่ 📌Website : https://www.chillpainai.com/ 📌 IG : instagram.com/chillpainai 📌 Twitter : twitter.com/chillpainai 📌Facebook : / chillpainai 🔰ดูวอเชอร์ที่พักทั่วไทยได้ที่นี่ http://bit.ly/ChillMarketFB
เอกสารประกอบการเรียนรู้เกี่ยวกับจังหวัดนครปฐม ครอบคลุม 6 หัวข้อหลัก ได้แก่ การท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้ นวัตกรรมการศึกษา ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาษาและการสื่อสาร และศิลปะและดนตรี เหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับจังหวัดนครปฐมอย่างครบถ้วน
การตีความเรื่องราวประวัติศาสตร์ผ่านข้อมูลหลักฐานของอดีตในดินแดนประเทศไทย ยังเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันอยู่มากในแวดวงวิชาการ ซึ่งความคิดเห็นและมุมมองที่หลากหลายนั้น นับเป็นการแยกออกทางความคิดที่อย่างหนึ่ง อันจะนำไปสู่ความงอกงามในการศึกษานั้น ๆ ต่อไป เช่นเดียวกับวัตถุประสงค์ของสำนักพิมพ์เมืองโบราณที่พยายามนำเสนอความคิดเห็นใหม่และมุมมองที่หลากหลาย เพื่อกระตุ้นให้เกิดการค้นคว้าข้อมูลใหม่ ๆ ที่จะนำมาสนับสนุนหรือท้าทายกันในเชิงความคิด เกิดเป็นประเด็นการปรับมุมมองที่หลากหลายได้ เช่นเดียวกับที่อาจารย์ น. ณ ปากน้ำ และอาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม ได้เคยนำเสนอเรื่องราวของเมืองโบราณว่า มีอยู่จริงจนกลายเป็นที่ยอมรับไปในปัจจุบันหนึ่งชุดความคิด และข้อเสนอ ดังกล่าวยังส่งผลต่อความเข้าใจและการกำหนดรูปแบบและหรือยุคสมัยในการศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปะ ซึ่งยังนำไปสู่ผู้นำทางปัญญาต่อ ๆ ไป ประจุดคลื่นใหม่อีกรูปแบบหนึ่งแล้วเกิดคลื่นลูกใหม่หลังนั้น หนังสือ ศิลปะทวารวดี : วัฒนธรรมพุทธศาสนายุคแรกเริ่มในดินแดนไทย เล่มนี้ เป็นหนังสืออีกเล่มหนึ่งที่น่าสนใจ ซึ่งผู้เขียนได้เสนอเมืองโบราณนามว่า “ทวารวดี” ผ่านการศึกษาทั้งจากภาคสนาม ศิลปวัตถุ และโบราณสถาน ด้วยมุมมองด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ เพื่อให้ทราบถึงสังคมและวัฒนธรรมในอดีตได้ชัดเจนขึ้น และแม้สำนักพิมพ์เมืองโบราณจะได้เคยนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับ “ทวารวดี” มาแล้วก็ตาม แต่หนังสือเล่มนี้ยังมีอีกหลายมุมมองที่น่าสนใจ สำนักพิมพ์เมืองโบราณ เป็นอีกหนึ่งที่พิมพ์ที่จะแพร่ความคิดของนักวิชาการและผู้สนใจศึกษาเรื่องราวต่าง ๆ ได้มาแสดงความคิดเห็นในปัจจุบันทั่วไปได้รับรู้ และหวังว่าความคิดเห็นเหล่านี้จะก่อมาจากสู่ความรู้ที่เป็นประโยชน์แก่อนาคตและประเทศชาติต่อไป
พัฒนาการทางวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 งานวิจัยนี้ศึกษาการพัฒนาวัฒนธรรมของเมืองนครปฐมโบราณ ตั้งแต่ยุคแรกเริ่มจนถึงก่อนพุทธศตวรรษที่ 19 โดยวิเคราะห์จากข้อมูลโบราณคดี 3 แห่ง ได้แก่ ทวารวดี, แหล่งท้องถิ่น และแหล่งในเขตศาสนสถาน ผลการศึกษาพบว่าการพัฒนาแบ่งได้เป็น 4 ระยะสำคัญ คือ ระยะที่ 1 (พุทธศตวรรษที่ 8–11) เป็นช่วงก่อนการสร้างเมือง มีชุมชนขนาดเล็กตั้งอยู่ตามแหล่งน้ำและพื้นที่ราบ เป็นรากฐานสู่การเกิดเมืองในเวลาต่อมา ระยะที่ 2 (พุทธศตวรรษที่ 12–13) ช่วงเริ่มต้นของวัฒนธรรมอินเดีย มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองและชุมชนขนาดใหญ่ เกิดศิลปกรรมในศาสนสถานจำนวนมาก สะท้อนความรุ่งเรืองของนครปฐมโบราณ ระยะที่ 3 (พุทธศตวรรษที่ 14–16) วัฒนธรรมทวารวดีเจริญสูงสุด มีการสร้างศาสนสถานขนาดใหญ่และศิลปกรรมงดงามมากมาย ก่อนจะเริ่มเสื่อมลงเมื่อสิ้นสุดช่วงนี้ ระยะที่ 4 (พุทธศตวรรษที่ 17–18) ช่วงปลายวัฒนธรรมทวารวดี มีการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและศิลปกรรม ผสมผสานอิทธิพลจากภายนอก นครปฐมลดบทบาทลงและถูกทิ้งร้างในเวลาต่อมา โดยสรุป งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าพัฒนาการทางวัฒนธรรมของนครปฐมโบราณเกิดจากการผสมผสานของท้องถิ่นกับอิทธิพลอินเดีย ค่อย ๆ พัฒนาเป็นศูนย์กลางสำคัญของวัฒนธรรมทวารวดี ก่อนจะเสื่อมลงและถ่ายทอดอิทธิพลต่อภูมิภาคอื่นในประเทศไทยต่อไป
จ.นครปฐม เป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่มีสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญมากมาย นอกจากสถานที่ท่องเที่ยวที่ดัง ๆ แล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ จ.นครปฐม ตั้งใจพัฒนา กับ โครงการพัฒนา "จังหวัดนครปฐมเมืองสร้างสรรค์สาขาดนตรี" โดยมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งได้เริ่มโครงการตั้งแต่ปี 2563 และในปัจจุบันตั้งใจจะผลักดันไปให้ จ.นครปฐม เป็นเมืองสร้างสรรค์ด้านดนตรี ในระดับโลก
เอกสารประวัติศาสตร์จังหวัดนครปฐม เมืองโบราณที่มีประวัติความเป็นมายาวนาน ตั้งแต่สมัยอาณาจักรทวารวดี พระปฐมเจดีย์ และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน รวบรวมข้อมูลทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี และวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดนครปฐม
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2559 มุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากรด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ การพัฒนาระบบสารสนเทศ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการแก้ปัญหาทางธุรกิจและองค์กร